برق اضطراری مشاعات ساختمان: آسانسور، پمپ آب و روشنایی
در قطعی برق، آسانسور، پمپ آب، روشنایی راه‌پله، آیفون و درب پارکینگ ساختمان از کار می‌افتند. کدام را می‌شود با باتری روشن نگه داشت، آسانسور چه راه‌حلی دارد و ظرفیت سیستم مشاعات چطور برآورد می‌شود.
در یک آپارتمان چندواحدی، قطعی برق فقط داخل واحدها نیست. آسانسور ممکن است بین دو طبقه بایستد، پمپ آب از کار می‌افتد و طبقات بالا بی‌آب می‌مانند، راه‌پله و پارکینگ تاریک می‌شوند و آیفون و درب پارکینگ کار نمی‌کنند. این بارها روی کنتور مشاعات‌اند و برق اضطراری خانگی که هر واحد برای خودش نصب می‌کند، آن‌ها را پوشش نمی‌دهد. این مقاله برای مدیر ساختمان و هیئت مدیره نوشته شده است: کدام بار مشاع را می‌شود روی باتری برد، کدام را نه، و سیستم چقدر باید بزرگ باشد.
بارهای مشاع ساختمان و توان تقریبی آن‌ها
| بار | توان تقریبی | نکته |
|---|---|---|
| آسانسور کششی مسکونی | ۵٫۵ تا ۱۱ کیلووات، معمولاً سه‌فاز | بزرگ‌ترین بار؛ جداگانه بررسی شود (پایین‌تر) |
| پمپ آب (بوستر پمپ) | ۰٫۷۵ تا ۳ کیلووات، تک‌فاز یا سه‌فاز | پیک استارت ۳ تا ۴ برابر |
| روشنایی LED راه‌پله، لابی و پارکینگ | ۱۵۰ تا ۵۰۰ وات | با سنسور یا تایمر مصرف واقعی کمتر است |
| آیفون تصویری و قفل درب | ۲۰ تا ۶۰ وات | بدون آن ورود و خروج مختل می‌شود |
| موتور درب پارکینگ | ۳۰۰ تا ۷۵۰ وات، چند ده ثانیه در هر بار | مصرف انرژی کم، اما پیک استارت دارد |
| دوربین مداربسته و ضبط‌کننده | ۵۰ تا ۱۲۰ وات | امنیت ساختمان در ساعت‌های تاریک |
اعداد تقریبی‌اند؛ توان دقیق را از پلاک موتور آسانسور، پمپ و درب پارکینگ بخوانید یا از شرکت نگهداری بپرسید. تابلو اعلام حریق و چراغ‌های خروج اضطراری معمولاً باتری داخلی خودشان را دارند؛ سالم بودن آن باتری‌ها را در سرویس دوره‌ای بررسی کنید.
آسانسور: دو مسئله جدا
وقتی از «برق اضطراری آسانسور» حرف می‌زنیم، دو خواسته متفاوت در کار است و هزینه آن‌ها اصلاً قابل مقایسه نیست:
- کسی در آسانسور گیر نکند. برای این کار دستگاهی وجود دارد که شرکت‌های آسانسور به آن سیستم نجات اضطراری (ARD) می‌گویند: در لحظه قطعی، با باتری داخلی خودش کابین را تا نزدیک‌ترین طبقه می‌برد و درب را باز می‌کند. هزینه آن در مقایسه با برق‌دار نگه داشتن کل آسانسور کم است و روی تابلو کنترل آسانسور نصب می‌شود. اگر آسانسور ساختمان شما این دستگاه را ندارد، از شرکت نگهداری آسانسور بپرسید؛ این اولویت اول ایمنی است.
- آسانسور در طول قطعی کار کند. این یعنی تأمین یک موتور سه‌فاز چندکیلوواتی با جریان راه‌اندازی بالا، برای ساعت‌ها. نیاز به منبع سه‌فاز با توان کافی دارد (ذخیره‌ساز سه‌فاز بزرگ یا ژنراتور) و برای بیشتر ساختمان‌های مسکونی، هزینه آن با فایده‌اش تناسب ندارد.
پمپ آب: مهم‌ترین بار بعد از آسانسور
در ساختمان‌هایی که آب طبقات بالا با بوستر پمپ تأمین می‌شود، قطعی برق یعنی قطع آب. اگر پمپ تک‌فاز است (معمولاً تا حدود ۱٫۵ کیلووات)، روی یک اینورتر هیبرید ۶ یا ۱۲ کیلووات کار می‌کند، به شرط آنکه پیک استارت آن — حدود ۳ تا ۴ برابر توان نامی — در انتخاب اینورتر حساب شده باشد. روش این محاسبه در محاسبه توان اینورتر آمده است. پمپ سه‌فاز روی اینورتر تک‌فاز کار نمی‌کند؛ در این حالت یا باید پمپ تک‌فاز جداگانه برای حالت اضطراری در نظر گرفت، یا مخزن ذخیره بالای ساختمان چند ساعت قطعی را پوشش دهد.
اگر ساختمان موتورخانه مرکزی دارد، مشعل و پمپ‌های سیرکولاتور هم بار مشاع‌اند و در زمستان اهمیت پیدا می‌کنند؛ مقیاس و نکات آن در بخش «شوفاژ مرکزی و موتورخانه» در برق اضطراری پکیج و شوفاژ بررسی شده است.
برآورد ظرفیت و توان برای مشاعات
Hours = ( Capacity kWh x 0.8 ) / Load kWمدت پشتیبانی برابر است با ظرفیت باتری ضرب در ۰٫۸ تقسیم بر میانگین بار. ضریب ۰٫۸ عمق تخلیه مجاز باتری LiFePO4 و بازده اینورتر را پوشش می‌دهد؛ همان قاعده راهنمای محاسبه ظرفیت.
مثال برای یک ساختمان ۸ تا ۱۰ واحدی بدون آسانسور روی سیستم: روشنایی راه‌پله و پارکینگ حدود ۲۵۰ وات، آیفون و قفل ۴۰ وات، دوربین ۸۰ وات، و یک بوستر پمپ تک‌فاز ۱٫۱ کیلوواتی که حدود یک‌چهارم زمان کار می‌کند (میانگین حدود ۲۷۵ وات). میانگین بار حدود ۰٫۶۵ کیلووات می‌شود.
| ظرفیت باتری | مدت تقریبی | اینورتر |
|---|---|---|
| ۵ کیلووات‌ساعت | حدود ۶ ساعت | ۶ کیلووات تک‌فاز |
| ۱۰ کیلووات‌ساعت | حدود ۱۲ ساعت | ۶ کیلووات تک‌فاز |
| ۲۰ کیلووات‌ساعت | حدود ۲۵ ساعت | ۱۲ کیلووات تک‌فاز، اگر پمپ بزرگ‌تر است |
توان اینورتر با پیک بزرگ‌ترین موتور تعیین می‌شود: پمپ ۱٫۱ کیلوواتی در استارت حدود ۴ تا ۴٫۵ کیلووات می‌کشد، به‌علاوه بقیه بارهای روشن. اگر موتور درب پارکینگ هم‌زمان استارت بزند، حاشیه ۶ کیلووات کم می‌شود؛ برای پمپ‌های بزرگ‌تر اینورتر ۱۲ کیلووات مطمئن‌تر است.
چرا ذخیره‌ساز باتری برای مشاعات، نه ژنراتور
- ایمنی در پارکینگ و فضای بسته: ژنراتور بنزینی یا دیزلی مونوکسیدکربن تولید می‌کند و در پارکینگ زیرزمینی یا موتورخانه بسته خطر مسمومیت دارد. باتری LiFePO4 خروجی احتراقی ندارد.
- بدون نیاز به حضور کسی: اینورتر هیبرید در کسری از ثانیه خودکار وارد مدار می‌شود؛ لازم نیست کسی در شب به پارکینگ برود و ژنراتور را روشن کند.
- بی‌صدا و بدون سوخت: نگهداری سوخت در ساختمان و صدای ژنراتور در ساعت‌های شب، معمولاً اعتراض ساکنان را به دنبال دارد.
- ژنراتور جایی که لازم است: اگر ساختمان می‌خواهد آسانسور و پمپ‌های سه‌فاز را هم ساعت‌ها روشن نگه دارد، ژنراتور ثابت با سوییچ انتقال خودکار، در فضای باز و با تهویه، گزینه واقع‌بینانه‌تری است. مقایسه کامل این راهکارها در یوپی‌اس، ژنراتور یا ذخیره‌ساز انرژی آمده است.
اجرا در ساختمان: چه کسی تصمیم می‌گیرد و سیستم کجا نصب می‌شود
- فهرست بار مشاع را با پلاک‌ها تهیه کنید
توان و تک‌فاز یا سه‌فاز بودن پمپ، درب پارکینگ و آسانسور را از پلاک یا شرکت نگهداری بگیرید.
- آسانسور را جدا تصمیم بگیرید
اول وجود و سلامت سیستم نجات اضطراری آسانسور را بررسی کنید؛ برق‌دار ماندن کامل آسانسور را فقط اگر واقعاً لازم است و با بودجه جدا بررسی کنید.
- یک تابلو مشاع اضطراری جدا بسازید
بارهای انتخاب‌شده روی یک تابلو فرعی می‌روند که از خروجی اینورتر تغذیه می‌شود؛ بقیه مشاعات روی شبکه می‌مانند.
- محل نصب
پارکینگ یا موتورخانه، در جای خشک با تهویه، دور از مسیر خودروها و در دسترس فقط برای مدیر ساختمان و سرویس‌کار.
- تصویب و تقسیم هزینه
هزینه سیستم مشاعات معمولاً با تصمیم مجمع یا هیئت مدیره و مثل سایر هزینه‌های مشترک تقسیم می‌شود؛ پیش از خرید، پیشنهاد فنی کتبی شامل فهرست بارهای تحت پوشش بگیرید.
برآورد برق اضطراری مشاعات ساختمان
تیم فنی انرویا پاور با بازدید از ساختمان، بارهای مشاع، فاز و پلاک پمپ و درب پارکینگ را بررسی می‌کند و سیستم مناسب را پیشنهاد، نصب و راه‌اندازی می‌کند.
پرسش‌های متداول
آیا آسانسور ساختمان را می‌شود با باتری روشن نگه داشت؟
آسانسورهای مسکونی معمولاً موتور سه‌فاز چندکیلوواتی دارند و برای کارکرد کامل در قطعی به منبع سه‌فاز بزرگ نیاز دارند که برای بیشتر ساختمان‌ها مقرون‌به‌صرفه نیست. راه‌حل رایج و ارزان‌تر، سیستم نجات اضطراری آسانسور است که در قطعی کابین را به نزدیک‌ترین طبقه می‌برد و درب را باز می‌کند تا کسی گیر نکند.
سیستم برق اضطراری مشاعات چه بارهایی را باید پوشش دهد؟
معمولاً روشنایی راه‌پله و پارکینگ، آیفون و قفل درب، دوربین مداربسته، درب پارکینگ و در صورت تک‌فاز بودن، پمپ آب. این بارها با هم معمولاً کمتر از یک کیلووات میانگین مصرف دارند و یک اینورتر ۶ کیلووات با باتری ۱۰ کیلووات‌ساعت آن‌ها را حدود ۱۲ ساعت نگه می‌دارد.
اگر هر واحد برق اضطراری خودش را داشته باشد، باز هم سیستم مشاعات لازم است؟
بله، اگر می‌خواهید آب طبقات بالا، روشنایی راه‌پله، آیفون و درب پارکینگ در قطعی کار کنند. این بارها روی کنتور مشاعات‌اند و سیستم داخل واحدها به آن‌ها وصل نیست.
مقالات مرتبط
برق اضطراری فروشگاه و مغازه: بار حیاتی، توان و ظرفیت
در قطعی برق کدام تجهیزات فروشگاه باید روشن بمانند — کارتخوان، صندوق، یخچال، دوربین و کرکره — و چطور توان اینورتر و ظرفیت باتری را با مثال عددی برای مغازه برآورد کنیم.
مانیتورینگ سیستم خورشیدی و تشخیص زودهنگام افت عملکرد
راهنمای خواندن دادههای اپ و پورتال اینورتر، شناسایی شاخصهای کلیدی مثل Performance Ratio و ولتاژ رشته، و تشخیص زودهنگام علت افت تولید.
راهنمای خرید پاور استیشن پرتابل: ظرفیت و توان خروجی
پاور استیشن پرتابل با UPS خانگی و باتری دیوارکوب فرق دارد. این راهنما نشان می‌دهد ظرفیت (Wh)، توان خروجی (W)، نوع سلول و موج خروجی را چطور برای کاربرد واقعی‌تان انتخاب کنید.