تمیزکاری پنل خورشیدی و تاثیر گردوغبار بر راندمان

پنل خورشیدی برای تولید برق به نوری متکی است که به سطح شیشه‌ای آن می‌رسد. هر لایه گردوغبار، گِل خشک‌شده، فضله پرنده یا برگ، بخشی از این نور را سد می‌کند و تولید را کم می‌کند. این پدیده که به آن «soiling» گفته می‌شود، در آب‌وهوای خشک و گردوغباری بخش‌هایی از ایران اهمیت بیشتری دارد. این راهنما توضیح می‌دهد گردوغبار چقدر اثر می‌گذارد، چه زمانی باید شست‌وشو کرد و روش درست و ایمن آن چیست. موضوع این نوشته پنل است، نه باتری.

گردوغبار چقدر راندمان را کم می‌کند؟

میزان افت به شدت گردوغبار منطقه، شیب پنل و فاصله زمانی از آخرین بارش بستگی دارد و برای هر محل متفاوت است. در مناطق کم‌گردوغبار و با بارش منظم، افت معمولاً کم و در حد چند درصد است؛ اما در مناطق خشک و پرگرد و در فصل‌های بدون باران، رسوب تجمعی می‌تواند افت را به‌مرور به‌طور محسوس بالا ببرد. نکته مهم این است که این افت تجمعی است: هرچه فاصله شست‌وشو بیشتر شود، لایه رسوب ضخیم‌تر و افت بیشتر می‌شود، تا اینکه یک بارش خوب یا شست‌وشو آن را ری‌ست کند.

هر چند وقت یک‌بار باید شست‌وشو کرد؟

یک عدد ثابت برای همه وجود ندارد؛ برنامه تمیزکاری به شرایط محل بستگی دارد. عوامل زیر تعیین می‌کنند فاصله شست‌وشو کوتاه‌تر باشد یا بلندتر:

• منطقه پرگردوغبار یا نزدیک زمین‌های باز، جاده خاکی یا کارگاه ساختمانی: نیاز به شست‌وشوی مکرر‌تر
• فصل خشک و طولانی بدون باران: تجمع رسوب و افت تدریجی، نیاز به بازبینی بیشتر
• نزدیکی به درخت یا محل تجمع پرندگان: احتمال لکه‌های موضعی که اثرشان از گردوغبار یکنواخت بیشتر است
• شیب کم پنل: کثیف‌ماندن سریع‌تر و نیاز به تمیزکاری بیشتر

روش درست و ایمن شست‌وشو

تمیزکاری اشتباه می‌تواند به سطح پنل آسیب بزند یا خطرناک باشد. چند اصل ساده رعایت کنید:

1. زمان مناسب را انتخاب کنید

   صبح زود یا غروب که پنل خنک است؛ ریختن آب سرد روی شیشه داغ زیر آفتاب ظهر می‌تواند به‌دلیل شوک حرارتی خطر ترک ایجاد کند.

2. با آب و ابزار نرم

   از آب تمیز و یک ابزار نرم (اسفنج یا برس نرم مخصوص) استفاده کنید؛ از مواد ساینده، جسم فلزی و شوینده‌های قوی که پوشش سطح را خش می‌اندازند بپرهیزید.

3. بدون فشار زیاد

   از واترجت پرفشار مستقیم روی درزبندی و اتصالات استفاده نکنید؛ فشار بالا می‌تواند به آب‌بندی پنل آسیب بزند.

4. روی پنل راه نروید

   هرگز وزن خود را روی پنل نیندازید؛ فشار مکانیکی می‌تواند به سلول‌ها ریزترک (microcrack) وارد کند که به چشم دیده نمی‌شود اما تولید را کم می‌کند.

5. ایمنی پشت‌بام

   کار در ارتفاع را جدی بگیرید؛ در صورت شک، شست‌وشو را به تیم فنی بسپارید.

تمیزکاری بخشی از نگهداری دوره‌ای سیستم خورشیدی است؛ برای آشنایی با نکات انتخاب و دیتاشیت پنل هم راهنمای انتخاب پنل خورشیدی و برای مقایسه فناوری‌ها انواع پنل خورشیدی را ببینید.